Roulette in de literatuur
Romanschrijvers begrepen het wiel lang voordat wiskundigen het aan het publiek uitlegden.

Van The Gambler van Dostoevsky tot de Klondike van Jack London en Casino Royale van Fleming: roulette in fictie gaat over de speler, niet over het wiel. Het beste ervan beschrijft de drogreden, de dwang en het systeem van binnenuit, met een nauwkeurigheid die de strategiepamfletten nooit haalden.
Lablée, 1801
La Roulette, ou le Jour is een roman die toevallig de eerste volledige beschrijving van het spel bevat: de zalen van het Palais-Royal, de twee zero’swielZeroHet ene groene vak dat door geen enkele enkelvoudige kans, dozijn- of kolominzet wordt gedekt; de bron van het huisvoordeel. Ook: enkele zero, 0.Volledig lezen →, het tableaumateriaalTableauHet gedrukte inzetveld op de tafel. Ook: tafel, vilt, laken.Volledig lezen →, de aankondigingen van de croupiersmensenCroupierDe spelleider aan een roulettetafel (online vaak “dealer” genoemd).Volledig lezen →. Het is de primaire bron voor de oorsprong van roulette en bijna niemand heeft het als roman gelezen, wat waarschijnlijk terecht is.
Dostoevsky, 1866
The Gambler werd in 26 dagen gedicteerd om een contract na te komen en gokschulden te betalen die in Wiesbaden en Homburg waren opgelopen. De verteller, Alexei, is huisleraar in een Russisch gezin in “Roulettenburg” en wint aan de tafels een fortuin en verliest het, en zichzelf, in de loop van het boek. De beschrijvingen van de tafels, de systemen die spelers gebruiken, de zekerheid dat een reeks moet eindigen en de manier waarop een winst als inzicht aanvoelt, zijn het beste verslag van de gokkersdrogreden in welke taal ook, geschreven bijna vijftig jaar vóór de 26 keer zwartinzetZwartEnkelvoudige kans op de 18 zwarte nummers. Frans: noir.Volledig lezen → en een eeuw voor de gedragseconomie.
Bad Homburg en de kuuroordcasino’sHet Roulettenburg van Dostoevsky
Thackeray en de kuuroorden
Vanity Fair eindigt met Becky Sharp aan de tafels van een Duitse kuuroordstad, en het hoofdstuk is een scherpe schets van wie er in de jaren 1840 rond een roulettewiel zat: de geruïneerden, de hoopvollen, de verveelden en de professionals. Thackeray had het gezien; Baden-Baden lag op de route van elke Engelse reiziger. Turgenevs Smoke (1867) speelt zich af in dezelfde zalen.
Jack London, 1912
“Shorty Dreams”, een verhaal in Smoke Bellew, is het enige stuk fictie dat een winnende roulettespeler goed weergeeft, omdat de speler geen systeem gebruikt. Smoke Bellew, een man uit San Francisco die goudzoeker in de Klondike is geworden, gaat in de Elkhorn-saloon in Dawson aan een roulettetafel zitten en begint te winnen, nacht na nacht, telkens 3.500 dollar. Zijn partner Shorty besluit dat hij moet dromen. De gokkers van Dawson, die van “de wiskundige slimmeriken op de universiteiten” weten dat roulette zelf het enige systeem is, vullen notitieboekjes in een poging zijn inzetten te ontcijferen en vinden niets, omdat Smoke zijn spel met opzet varieert en op een keer veertig limietinzetten op rij verloor om het beeld te vertroebelen.
De tien casino-eigenaren van de stad leggen in een achterkamer een bank van 10.000 dollar bijeen en nodigen hem uit die te bestoken. Hij laat hem in anderhalf uur springen. Voor de keuze hun limieten tot een cent te verlagen of de tafels te sluiten, vragen ze waarvoor hij het systeem wil verkopen. Dertigduizend dollar, zegt hij, drieduizend per man, betaald in goudstof, en hij belooft het in Dawson nooit meer te spelen. Ze betalen. Dan laat hij het hun zien: als het balletjemateriaalBalletjeHet kleine balletje dat langs de baan wordt gelanceerd, tegen de rotor in. Moderne balletjes zijn van ivorine of teflon, 18–21 mm.Volledig lezen → wordt gelanceerd terwijl 9 tegenover de keeper staat, wint 26; 11 ertegenover brengt de dubbele zerovariantDubbele zeroHet vak 00 van het Amerikaanse wiel. De aanwezigheid ervan verhoogt het huisvoordeel van 2,70% naar 5,26%.Volledig lezen →; dubbele zero ertegenover brengt 32. “Het gebeurt niet altijd, maar meestal wel.” Big Burke stopt het wiel, kijkt ernaar, kijkt naar de kachel naast de tafel en vloekt. Het wiel is kromgetrokken door de hitte. Het was nooit een systeem; het was een wiel met biaslabWiel met biasEen wiel waarvan fysieke defecten sommige vakken waarschijnlijker maken dan 1/37. Zeldzaam, en alleen aantoonbaar met duizenden genoteerde spins.Volledig lezen → en een man die het opmerkte.
London had in 1897–98 in de Klondike overwinterd en kende de saloons. Het verhaal is een complete les in advantage play, ongeveer vijftig jaar vóór Thorp: observeren, registreren, op de sectorwielSectorEen aaneengesloten boog van vakken op het wiel, te onderscheiden van een groep op het tableau.Volledig lezen → inzetten, het patroon variëren zodat het huis niet ziet wat jij ziet, en verkopen voordat ze de tafel verplaatsen. Joseph Jagger had rond 1880 in Monte Carlo het echte werk gedaan; Londons versie is grappiger en de les van de gokkers over waarom systemen niet kunnen werken is zo nauwkeurig als alles op deze site.
Fleming, 1953
Casino Royale gaat grotendeels over baccarat. Aan de roulettetafel zet Bond het tafelmaximum op de eerste twee dozijneninzetDozijn1–12, 13–24 of 25–36, betaalt 2:1 uit.Volledig lezen →, die twee derde van het tableau dekken, en wint in die scène zes van de zeven spins; Fleming laat hem opmerken dat elke spin geen verband heeft met de vorige. De “James Bond-strategie” die online wordt verkocht, een spreiding over 19–36, de six lineinzetSix lineZes nummers in twee aangrenzende rijen, betaalt 5:1 uit. Frans: sixain.Volledig lezen → 13–18 en zero, staat niet in de roman, en ook niet in een van de andere boeken van Fleming die we hebben nagekeken; wie er voor het eerst de naam van Bond aan gaf, is niet bekend. Beide inzetten kosten 2,70% op een wiel met één zero. De sectie Strategie bevat de rekenkunde.
Non-fictie
The Eudaemonic Pie (1985) van Thomas Bass vertelt het verhaal van de schoencomputers en is het beste boek over roulettefysica voor een algemeen publiek. Richard Epstein en Stewart Ethier schreven de serieuze wiskunde. Beating the Wheel (1983) van Russell Barnhart verzamelt de geschiedenis van het spelen op bias. Niemand heeft een leesbaar boek geschreven over waarom systemen falen, omdat het op één pagina past, en die heeft deze site.
Lablée. Het spel beschreven.
Pushkin. Het systeem als waanzin (bij faro).
Thackeray. Het publiek van het kuuroordcasino.
Dostoevsky. De definitieve gokker.
Het lied: “The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo”.
London. Smoke verslaat een kromgetrokken wiel in Dawson en verkoopt het “systeem”.
Fleming. Bond zet op twee dozijnen.
Barnhart; Bass. De non-fictie over het verslaan van het wiel.
Ethier. De wiskunde, volledig.
Wat fictie weet
Dat het systeem een manier is om je in controle te voelen. Dat een winst als kennis aanvoelt. Dat de reeks die niet kan doorgaan doorgaat. Dat de enige speler die echt wint degene is die iets mis vond met het wiel, en dat hij snel moet verkopen. Dat de tafel de plek is waar een personage laat zien wie hij is als de uitkomst niet van hem afhangt. De wiskunde zegt hetzelfde in getallen; de romanschrijvers zeiden het eerst.
Vragen
The Gambler. Het is kort en het is het hele onderwerp.
Zeer. Dostoevsky’s eigen verliezen, zijn stenograaf (met wie hij trouwde) en het kuuroord als decor zijn er allemaal.
Nee. In Casino Royale zet Bond op twee dozijnen. De spreiding over 19–36, 13–18 en zero kreeg later zijn naam, van iemand anders.
Ja. Een kromgetrokken of scheef staand wiel is precies wat Jagger in Monte Carlo benutte, en de sectie Roulettelab legt uit hoe je er een herkent. De dertigduizend dollar is het fictieve deel.
Komische noot

De romanschrijvers wisten het. Het hielp hen ook niet.
Bronnen
- Lablée, J. La Roulette, ou le Jour.
- London, J. Smoke Bellew.
- Bass, T. A. The Eudaemonic Pie.
- Barnhart, R. T. Beating the Wheel.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.